Meer dan je denkt…
Mijnwagens.
Ze waren er in vele maten en soorten en werden gebruikt voor het vervoer van meer dan alleen steenkool. Zo werden ze ook ingezet als materiaalwagen voor het vervoer van o.a. stutten en gereedschap en in sommige gevallen de mijnwerker zelf. Na de sluiting van de mijnen kwamen er opeens duizenden mijnwagens beschikbaar. Om kosten te drukken werden ze door de mijnbedrijven te koop aangeboden.
Nu, ruim 50 jaar later worden ze steeds schaarser in het straatbeeld. Een mooi moment om ze te vinden, fotograferen en het verhaal erachter te vertellen. Want hoewel ze snel verdwijnen zijn er er meer dan je denkt…
Mijn Wagen Nr 7
Schinveld
05.2022
Tussen de speeltoestellen in nemen maar liefst 3 mijnwagens prominent hun plek in in speeltuin Breukberg in Schinveld.
Dat het mijnverleden en het bijbehorende gevoel van trots leeft in Schinveld is wel duidelijk. In de omgeving van de speeltuin tel ik maar lieft 6 mijnwagens, dus daar gaan we binnenkort ook maar eens langs.
In Schinveld woonde vroeger veel mijnwerkers die voornamelijk werkzaam waren op de Staatsmijn Hendrik. Zoals in een eerdere post besproken heeft de gemeenschap van Schinveld ook veel leed geleden door een grote mijnramp waarbij enkele koempels uit Schinveld het leven lieten.
Het hoge model mijnwagen werd veelal gebruikt om kolen en steen te vervoeren. Het lage model werd gebruikt om materialen in en uit de mijnen te vervoeren. De rode kleur is niet orgineel maar hier tussen de speeltoestellen in zien ze er wel prachtig uit zo.
Mijn Wagen Nr 6
Hoensbroek
04.2022
Tja….
Soms ben je te laat en zeggen beelden meer dan woorden.
Wagen was overigens een model van de Staatsmijnen.
Overkopen was ook geen optie, daar was de prijs te hoog voor.
Zonde….
Mijn Wagen Nr 5
Landgraaf
04.2022
Na jaren dienst gedaan te hebben aan de poort van een industrieterrein in Landgraaf staat deze wagen nu te wachten op zijn nieuwe eigenaar. Als bij toeval blijkt hij naar een bekende te gaan en binnekort pronkt hij bij mede verzamelaar Ramon (@urbex045 ) in de tuin in Klimmen. Alvast reden genoeg om later nog een keer langs te gaan bij deze wagen dus.
De mijnwagen komt van de Staatsmijn Emma en werd door de eigenaar verkocht omdat ze gaan verhuizen. Een mijnwagen op een appartement is inderdaad niet handig en hij komt goed terecht. De eigenaar verteld me dat de wagen na het overlijden van haar vader bij hun geplaatst is. Haar vader werkte op het hoofdkantoor van de Staatsmijnen in Heerlen en was verantwoordelijk voor de huisvesting van mijnwerkers. Bovengronds werk waardoor hij zelf nooit ondergronds is geweest. In tegenstelling tot de mijnwagen die diep onder de grond jaren dienst gedaan heeft.
Met de bouw van het hoofdkantoor in Heerlen werd overigens begonnen in 1906. Het gebouw omvatte toen één vleugel en werd bekend onder de naam “de Witte Boerderij” aan de Saroleastraat. In 1985 betrok DSM het nieuwe pand bij ‘t Loon en werd de “de Witte Boerderij” gesloopt. Op die locatie staat tegenwoordig het Corio Center.
Terwijl ik terug loop na het maken van de foto’s zie ik nog een stiel, een stuk steenkool en enkele zeepbakjes staan. Ook die worden allemaal verkocht en zo sluit er voor nu weer een deel van de geschiedenis. Gelukkig is er wel interesse genoeg in de spullen en blijft de herinnering toch in leven.
Mijn Wagen Nr 4
Kerkrade
03.2022
Ergens tussen verkoop en voortuin zweeft het bestaan van deze mijnwagen. Na jarenlang achterom te hebben gestaan sinds de aankoop van het huis inclusief mijnwagen, kwam ik hem nu tegen op Marktplaats. Na contact opgenomen te hebben met de eigenaar mocht ik toch nog even langskomen. Er hadden zich al enkele geïnteresseerden gemeld, maar zoals zo vaak met Marktplaats bleef het daar vooralsnog bij.
De eigenaar geeft aan verder niet heel veel met de mijnen te hebben, anders dan dat zijn vader er gewerkt heeft. Maar na even gesproken te hebben blijkt hij er toch meer interesse in te hebben dan dat hij zelf dacht. Toch nog maar eens met de vrouw overleggen of hij toch niet prominent in de voortuin komt te staan.
De wagen zelf is een materiaalwagen uit de jaren 30 met gesloten klep afkomstig van de Oranje Nassau Mijnen. In de jaren 50 hebben ze op de ON-Mijnen nieuwe wagens gekregen en de oude zijn toen gereviseerd of omgebouwd zoals deze. Uniek aan dit model zijn de uitsparingen voor de handen. Aan de zijkant is het plaatje te vinden met daarop ON II 4718. Dit plaatje is er na de ombouw opgelast en geeft aan dat die sindsdien op de Oranje Nassau II dienst deed.
Waar de meeste wagens op een stukje rail staan stond deze op een rangeerplaat waarop de wagen vroeger gedraaid werd. Zelf had ik dit nog nooit gezien, dus mischien wel net zo uniek als de wagen die erop stond.
Wie weet staat deze wagen straks te pronken in de voortuin, of meld zich toch nog een serieuze koper.
Mijn Wagen Nr 3
Brunssum
02.2022
Mijnwagen 3, en eigenlijk ook nummer 4 staan in Brunssum bij mevrouw Huisman-Peeters, weduwe van Albert Huisman. Albert werd geboren op 09-04-1936 en ging op 1 mei 1950 als 14 jarige jongen naar de OVS op de Staatsmijn Hendrik. Toen hij 17,5 was mocht hij ondergronds aan het werk als mijnwerker en vanaf dat moment droeg hij werknummer 2699.
Ondergronds begin hij als Sleper, om uiteindelijk na het behalen van de juiste kwalificaties Houwer te worden. Toen het nieuws Zuid-Limburg bereikte dat de mijnen zouden gaan sluiten werd Albert overgeplaatst naar de Staatsmijn Emma. Hier krijg hij ook het nieuwe werknummer 2554.
2 van de 3 penningen die hij daar droeg mocht ik van mevrouw Huisman toevoegen aan mijn verzameling.
Na een periode van 40 dienstjaren werd Albert afgekeurd wegens stoflongen. Hiervoor moest wel een beroep aangetekend worden, want de toekenning van stoflongen was een moeizame toekenning. Stoflongen zou veel mijnwerkers fataal worden en het zou uiteindelijk lang duren voordat dit door de Staatsmijnen erkent werd. Toen de toekenning er was werd hij bovengronds bij de Staatsmijn Emma geplaatst waar hij nog een tijd zou werken.
In die tijd was er van alles te koop omdat ook de Staatsmijn Emma werd gesloten. Hoewel er veel verkocht werd is er ook gigantisch veel beneden gebleven. Albert heeft toen de gelegenheid gekregen om twee mijnwagens te kopen waarvan er een voor zijn huis en een voor het huis van zijn schoonvader werd geplaatst, tevens een oud-mijnwerker van de Staatsmijn Hendrik
Zijn gezondheidstoestand werd echter steeds slechter, zo erg zelfs dat hij 24 uur per dag zuurstof nodig had. Uiteindelijk is Albert op 66 jarige leeftijd overleden. Gestikt. Een lot dat veel mijnwerkers niet gespaard is gebleven.
Mijn Wagen Nr 2
Hoensbroek
02.2022
We blijven nog even in Hoensbroek voor de tweede mijnwagen, die achterom staat en vergezeld wordt door een koempel in beton. Dat het daar niet bij blijft is al snel duidelijk als ik de verzameling lampen, helmen en boeken krijg te zien van deze trotse verzamelaar.
Mooi verlicht in vitrinekasten en prominent aanwezig in de woning is het al snel duidelijk dat het mijnverleden ook hier nog volop leeft.
Opa’s aan beide kanten van de familie van beide eigenaren waren koempels en er wordt al snel trots over verteld. Een verhaal over dat oma vroeger met haar zus het loonzakje ging halen op de koel vind ik leuk om te horen.
De mijnwagen zelf is van de Julia, dat is al door meerdere kenners bevestigd hoor ik van de eigenaar. Het nummer op de zijkant, 6081 is nog net zichtbaar en de gelaste hoeken in de mijnwagen geven aan dat hij van de Julia is weet hij mij te vertellen. Weer iets geleerd!
S’avonds krijg ik nog een appje met een foto van de verlichte mijnwagen. Weer een mooi voorbeeld dat het mijnverleden leeft! Daarnaast krijg ik van de eigenaar ook nog wat mooie info mee gestuurd.
“Opa werkte in de mijn Laura en de andere
opa in de Staatsmijn Wilhelmina met penningnummer 400. Mijn oom werkte 17 jaar in de Staatsmijn Wilhelmina en 2 jaar in de Staatsmijn Emma. Daarnaast werkte mijn vader in de mijn Willem-Sophia aan de schacht waar hij mijnwagens in en uit de lift haalde en later machinist perslucht locomotief werd op de 485, 217 en 400 (materiaal vervoeren). Hij deed 3 of 4 jaar OVS en in totaal heeft hij er ongeveer 6 jaar gewerkt met penningnummer 2682.”
Met recht een mijnwerkersfamilie te noemen dus!
Mijn Wagen Nr 1
Hoensbroek
02.2022
Alsof het zo moet zijn bij de eerste mijnwagen die ik bezoek, zijn de vorige bewoners net verhuisd en hebben de huidige bewoners de mijnwagen overgenomen.
Ze hebben niet echt iets ermee, maar hij is wel erg mooi en hoort bij de buurt verteld de bewoner mij. “Ik zou er wel nog graag een stiel naast willen” zegt hij. Dat kunnen we wel regelen denk ik, dus ik bel gelijk rond.
De verbinding met het mijnverleden bij deze nieuwe eigenaren van deze mijnwagen, komt meer door hun eerdere woning. Die lag namelijk in de eerste mijnkolonie van de Staatsmijnen, Slakhorts (De Slak). Een wijk die op dit moment met sloop bedreigd wordt. Een actueel agendapunt dat hopelijk door de gemeente en andere betrokkenen tot een goed einde gebracht kan worden, en waar de historische en culturele waarde ervan gerespecteerd wordt.
Dat er nog veel oudere bewoners in de wijk rondom de mijnwagen wonen is ook een reden voor de nieuwe eigenaar om hem te laten staan en netjes bij te houden. “Hij staat hier nu ongeveer 30 jaar, maar ik denk dat hij hier ook gewoon hoort te staan” verteld de eigenaar mij.
Ik sluit me daarbij aan, en besef meteen dat ik geen moment later had kunnen beginnen met dit project. Want deze is gelukkig door de nieuwe eigenaar overgenomen en gered, maar de realiteit is dat ze langzaam uit het straatbeeld dreigen te verdwijnen. Voor nu heb ik er nog een kleine 95 op de lijst staan, en hopelijk wordt die lijst eerder langer dan korter.
